Disiplinlerarası Afrika Çalışmaları

Theoretical Frameworks: Comprehensive Models of State-Nation Building in Afghanistan During the Republican Era and the Challenges and Obstacles They Encountered

Nazar Mohammad GHORİ, Ahmad Omar HAMAD — Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 +0200

This study examines the theoretical frameworks and comprehensive models of state-nation building (SNB) in Afghanistan during the Republican era, and identifies the challenges and obstacles faced by the state-nation element. The research employs a qualitative approach based on document analysis, with data collected from library sources and online databases. The findings indicate that the model implemented, particularly during the period of U.S. intervention, was top-down and externally driven, relying on a mechanical transfer of Western values and institutions. By disregarding the historical, cultural, ethnic, and religious structures of Afghan society, this approach not only failed to foster a shared national identity but also deepened social and ethnic divisions and weakened the legitimacy of the central state. Consequently, the resulting state became dependent on external support rather than reflecting the collective will of society, and it lacked strong social foundations. The study emphasizes that, for successful SNB, nation-building (NB) must precede state-building (SB) and must be grounded in the local, cultural, and social capacities of Afghan society; the formation of a common identity, social trust, and internal consensus is essential to the success of this process.

Protesto Kültürü ve Halk Hareketleri: Tunus’ta 2025 Sokak Gösterilerinin Temel Dinamikleri

Kadir Şahin, Nurten HALATÇI — Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 +0200

Bu araştırma, 2025 yılı Tunus sokak gösterilerinin temel dinamiklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada özellikle siyasi hak ve özgürlükler, demokratikleşmenin gerilemesine paralel olarak ortaya çıkan otoriterleşme eğilimlerine yönelik toplumsal tepkiler ile ekonomik eşitsizliklerin rolü analiz edilmiştir. Araştırmanın temel hipotezi, 2025 yılında Tunus’ta gerçekleşen sokak gösterilerinin ekonomik eşitsizlikler, demokratik talepler ve sivil alanın genişlemesine ilişkin beklentiler çerçevesinde, siyasi hak ve özgürlüklerin artırılmasına yönelik talepler doğrultusunda ortaya çıktığıdır. Araştırma, nitel yöntemle tasarlanmış bir vaka çalışmasıdır. Veri kaynakları arasında akademik yayınlar ile güvenilir ve güncel çevrim içi kaynaklar yer almaktadır. Çalışmada Cumhurbaşkanı Kays Said’in 2022 yılında Başbakanı görevden alması, meclisi ve yüksek yargı organını feshetmesi sonrasında yaşanan siyasi dönüşüm, anayasa değişikliği referandumu ve Arap Baharı dönemiyle kurulan benzetmeler üzerinden, gösterilerin sosyo-ekonomik, sosyo-politik ve tarihsel bağlamları incelenmiştir. Cumhurbaşkanının merkeziyetçi ve otoriter nitelikli tek adam yönelimleri; basın özgürlüğü endeksleri, yolsuzluk algı endeksi ve demokrasi endekslerinde Tunus’un son beş yıldaki gerilemesiyle açık biçimde doğrulanmaktadır. Benzer şekilde, işsizlik oranı, kişi başına düşen gelir ve gayri safi yurt içi hasıla gibi ekonomik göstergelerde son yıllarda gözlenen olumsuz seyir, ülkenin ekonomik dinamiklerini açıklayan önemli veriler sunmaktadır. Araştırmanın bulguları, Cumhurbaşkanı Kays Said’in otoriter, merkeziyetçi ve anti-demokratik politikalarının toplumda yaygın bir memnuniyetsizliğe yol açtığını ve 2025 sokak gösterilerinin temel belirleyicilerinden biri olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, 2025 yılı protestoları; demokratik alanın daralması, sivil katılımın sınırlanması, basın özgürlüğündeki gerileme ve ekonomik eşitsizliklerin (işsizlik, yoksulluk, yolsuzluk, yüksek enflasyon ve alım gücünün düşmesi) bir araya gelmesiyle ortaya çıkan çok boyutlu bir toplumsal mobilizasyon hareketi olarak değerlendirilmiştir.

La structure financière optimale d'une entreprise : Esquisse Littéraire

Sidy Modibo ZERBO, Abdoulaye Mohamed DIALLO, Adama KOMINA, Anna TRAORE — Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 +0200

L'objectif de cette étude est tout d'abord, de montrer les évolutions profondes des approches théoriques de la structure financière d’une entreprise et son optimisation, puis de faire l'inventaire des apports actuels et aspect théorique de la structure financière à la stratégie financière pour son optimisation tant sur le plan académique que décisionnel. La réflexion proposée permet de présenter les orientations récentes de la recherche financière, de montrer les applications de la théorie et stratégie financière et d'insister sur les dangers d'une recherche éloignée de toute préoccupation normative.

Les Expulsées Maliennes Vers Leur Pays D’origine. Regards Sociologiques Sur Un Phénomène Invisible

Mamoutou K. TOUNKARA — Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 +0200

Ce travail analyse le phénomène peu étudié des femmes maliennes expulsées (d’Afrique et d’Europe) après des tentatives de migration, et s’inscrit dans une perspective genrée. Longtemps invisibles, ces femmes rencontrent des difficultés spécifiques liées à leur migration, à leur retour et à leur réinsertion sociale et professionnelle au Mali. L’article vise à comprendre les trajectoires migratoires féminines (motivation du départ, séjour dans un autre pays, retour volontaire et/ou contraint au Mali), à analyser l’impact de l’expulsion sur leur identité de femme et à mettre en exergue les représentations sociales et les dynamiques familiales. Il s’inscrit dans le cadre d’une approche méthodologique qualitative portant sur des récits de vie de ces femmes expulsées, recueillis avec l’aide de l’Association malienne des expulsés (AME). Il aborde des questions liées aux motivations du départ — qui ne se limitent plus au regroupement familial — aux itinéraires périlleux via le désert et la mer, ainsi qu’aux risques énormes d’emprisonnement, d’exploitation sexuelle et de trafics de tout genre.

Askeri Rejim, Darbe, Meşruiyet ve Demokrasi: Burkina Faso 2020–2025 Siyasi Krizleri

Kadir Şahin — Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 +0200

Bu araştırmanın amacı, 2020–2025 yılları arasında Burkina Faso’da meydana gelen ardışık askerî darbeleri, meşruiyet, demokrasi ve anayasal düzen bağlamında inceleyerek, rejim meşruiyetinin nasıl araçsallaştırıldığını analiz etmektir. Çalışmada yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden vaka çalışması benimsenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını; uluslararası kuruluşların raporları, akademik kitap ve makaleler ile güvenilir ve geçerli çevrimiçi kaynaklar oluşturmaktadır. Nicel veriler, nitel verilerle desteklenerek açıklanmış; böylece konu çok boyutlu ve bütüncül bir perspektifle ele alınmıştır. Araştırmanın temel hipotezi, askerî darbelerin siyasal haklar ve sivil özgürlüklerde belirgin bir gerilemeye yol açtığı, buna karşılık güvenlik sorunları ve anayasal düzenin askerî rejimler tarafından meşruiyeti pekiştiren stratejik araçlar olarak kullanıldığı yönündedir. Bulgular, askerî darbe sonrası askerî yönetim dönemlerinde siyasal haklar ve sivil özgürlüklerde keskin bir düşüş yaşandığını ortaya koymaktadır. Bu durumun, ülkede demokratik yaşamı zedelediği, siyasal istikrarı bozduğu ve askerî yönetimlerin siyasal krizler ile güvenlik söylemini meşruiyet üretme aracı olarak sistematik biçimde kullandığını göstermektedir. Sonuç olarak, Burkina Faso’da anayasanın askerî müdahaleler yoluyla sürekli olarak değiştirilmesi, anayasal düzenin toplumsal sözleşme niteliğini zayıflatmış; anayasa, demokratik meşruiyetin temeli olmaktan ziyade askerî iktidarların meşruiyet kaynağına dönüşmüştür. Bu süreç, ülkede demokratik hayatın gelişimini, kalıcı iç huzurun sağlanmasını, siyasal istikrarın tesisini ve kurumsallaşmanın güçlenmesini ciddi biçimde zayıflatmaktadır.

G5 Sahel’den AES’e: Fransa Merkezli Sahel Düzeninin Yerine Konfederal Bir Güvenlik Egemenliği Mimarisi

ALY HASSANE OUSMANE BAH — Tue, 16 Jun 2026 00:00:00 +0200

Bu çalışma, Fransa destekli G5 Sahel düzeninden yeni oluşan Sahel Devletleri İttifakı (AES) konfederal yapısına geçişi incelemektedir. Amaç, AES’in önceki Sahel güvenlik düzeninin yerini alıp almadığını ya da bu düzeni nasıl yeniden yapılandırdığını değerlendirmektir. Yöntem niteldir ve dokümantasyona dayanır; kronolojik yeniden yapılandırma ile resmî söylem ve hukuki metinlerin karşılaştırmalı analizi bir arada kullanılmıştır. Analiz, G5 Sahel’in kuruluşundan başlayarak Fransa-Mali krizine ve AES Konfederasyonu’nun güçlenmesine kadar uzanan kronolojik bir perspektifi içermektedir. Temel kaynaklar olarak Fransa ile Sahel ülkelerinin resmî beyanları ve 2023 tarihli Liptako-Gourma Şartı gibi hukuki belgeler incelenmiştir. Bulgular, AES’in esasen bölgesel egemenliği vurgulayan politik bir konfederal proje olarak ortaya çıktığını göstermektedir; önceki düzen temel kurumları tamamen değiştirilmeksizin büyük ölçüde yeniden şekillendirilmiştir. AES’in yapısı, Fransa merkezli modelden uzaklaşmaya işaret etse de G5’in sağladığı dış kabiliyetler (örneğin bağımsız hava gücü veya entegre istihbarat servisi) ve kapsamlı finansman mevcut değildir. Sonuç olarak AES ciddi kısıtlamalarla karşılaşmaktadır: ortak kaynaklar sınırlıdır, dış ortaklara bağımlılık (özellikle Rusya ve Türkiye’den gelen destek) yüksektir ve kurumsal derinliği düşüktür. Bu durum, AES’in kuruluşunun Sahel güvenlik işbirliğinin sembolik sürekliliğini yansıttığını, somut güvenlik sonuçlarının ise belirsiz kaldığını ortaya koymaktadır. Söz konusu eksiklikler, yerli terörle mücadele çabalarını kısıtlamaktadır. Bununla birlikte AES, tam
işlevsel bir güvenlik çözümünden çok, politik meşrulaştırma amacı taşıyan bir ikame anlatısı olarak görünmektedir. Çalışmanın önemi, Fransa-Mali kopuşunun bölgesel
güvenlik kompleksini derinlemesine yeniden tanımladığını vurgulaması ve egemenlik ile karşılıklı bağımlılığın yeniden yapılandırılmasına ilişkin süreci ortaya koymasıdır. Bu
durum, bölgede sürdürülebilir güvenliğin henüz sağlanamadığını da göstermektedir.