Askeri Rejim, Darbe, Meşruiyet ve Demokrasi: Burkina Faso 2020–2025 Siyasi Krizleri

Özet

Bu araştırmanın amacı, 2020–2025 yılları arasında Burkina Faso’da meydana gelen ardışık askerî darbeleri, meşruiyet, demokrasi ve anayasal düzen bağlamında inceleyerek, rejim meşruiyetinin nasıl araçsallaştırıldığını analiz etmektir. Çalışmada yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden vaka çalışması benimsenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını; uluslararası kuruluşların raporları, akademik kitap ve makaleler ile güvenilir ve geçerli çevrimiçi kaynaklar oluşturmaktadır. Nicel veriler, nitel verilerle desteklenerek açıklanmış; böylece konu çok boyutlu ve bütüncül bir perspektifle ele alınmıştır. Araştırmanın temel hipotezi, askerî darbelerin siyasal haklar ve sivil özgürlüklerde belirgin bir gerilemeye yol açtığı, buna karşılık güvenlik sorunları ve anayasal düzenin askerî rejimler tarafından meşruiyeti pekiştiren stratejik araçlar olarak kullanıldığı yönündedir. Bulgular, askerî darbe sonrası askerî yönetim dönemlerinde siyasal haklar ve sivil özgürlüklerde keskin bir düşüş yaşandığını ortaya koymaktadır. Bu durumun, ülkede demokratik yaşamı zedelediği, siyasal istikrarı bozduğu ve askerî yönetimlerin siyasal krizler ile güvenlik söylemini meşruiyet üretme aracı olarak sistematik biçimde kullandığını göstermektedir. Sonuç olarak, Burkina Faso’da anayasanın askerî müdahaleler yoluyla sürekli olarak değiştirilmesi, anayasal düzenin toplumsal sözleşme niteliğini zayıflatmış; anayasa, demokratik meşruiyetin temeli olmaktan ziyade askerî iktidarların meşruiyet kaynağına dönüşmüştür. Bu süreç, ülkede demokratik hayatın gelişimini, kalıcı iç huzurun sağlanmasını, siyasal istikrarın tesisini ve kurumsallaşmanın güçlenmesini ciddi biçimde zayıflatmaktadır.